کابل خودنگهدار چیست؟
از آنجا که نیروگاه های برق در فاصله دورتری نسبت به شهرها هستند استفاده از کابل های مطمئن برای انتقال برق امری مهم به حساب می آید.
یکی از این کابل ها، کابل خودنگهدار است. اگر نمی دانید کابل خودنگهدار چیست باید گفت کابل خودنگهدار (Aerial Bundled Cable یا ABC) نوعی کابل برق هوایی است که برای انتقال و توزیع انرژی الکتریکی استفاده می شود و نیازی به سیم های مهار یا بازوهای فلزی جداگانه ندارد.
کابل خودنگهدار چیست؟ بررسی انواع کابل خودنگهدار
در بررسی کابل خودنگهدار چیست دانستن انواع آن یک موضوع مهم است. از آنجا که این نوع کابل انواع مختلفی دارند باید با آنها آشنا بود تا بتوان بر اساس نوع ساختار، ویژگی های فنی و نوع نیاز انتخابی عاقلانه داشت. انواع کابل خودنگهدار عبارت اند از :
کابل خودنگهدار فشار ضعیف
از این مدل از انواع کابل خودنگهدار برای انتقال و توزیع برق در شبکه هایی با ولتاژ 220 ولت تا حدود 1 کیلو ولت طراحی و در زمینه های مصارف روستایی، روشنایی معابر و این دست از موارد مورد استفاده قرار می گیرند.
این کابل ها بر خلاف سیم های هوایی لخت با لایه ای از عایق مقاوم پوشیده می شوند. همین موضوع احتمالاتی مثل اتصال کوتاه، برق گرفتگی و آسیب های ناشی از شرایط محیطی را کم می کند.
اگر بخواهیم انواع کابل خودنگهدار فشار ضعیف را معرفی کنیم باید گفت :
نوع کابل | ترکیب رشته ها | کاربرد |
2 رشته | یک رشته فاز و یک رشته نول | انشعابات تک فاز و مصارف خانگی |
3 رشته | یک رشته فاز، یک رشته نول و یک رشته روشنایی یا فاز دوم | معابر و شبکه های توزیع کوچک |
5 رشته | سه رشته فاز، یک رشته نول و یک رشته نگهدارنده | شبکه های سه فاز، مراکز تجاری و صنعتی |
6 رشته | سه رشته فاز، یک رشته نول، یک رشته روشنایی و یک رشته نگهدارنده | شبکه های ترکیبی شامل برق سه فاز و سیستم های روشنایی خیابانی |
کابل خودنگهدار فشار متوسط
مورد بعدی در بررسی “کابل خودنگهدار چیست” و آشنایی با انواع کابل خودنگهدار، کابل خودنگهدار فشار متوسط است. این مدل کابل برای انتقال انرژی در شبکه هایی با ولتاژ بیش از 1 کیلو ولت تا حدود 35 کیلو ولت طراحی شده است.از این “کابل خودنگهدار” در خطوط اصلی توزیع برق، شهرک های صنعتی، نیروگاه ها و این دست از موارد استفاده می شود.
کابل های خودنگهدار فشار متوسط به دلیل سطح ولتاژ بالاتری که دارند به تبع ساختار کابل هایشان به نسبت کابل های فشار ضعیف پیچیده تر بوده و از لایه های حفاظتی بیشتری استفاده می کنند تا در برابر شرایط گوناگون مقاومت بالاتری داشته باشند.
رایج ترین سایزهای این کابل ها عبارت اند از :
- 35 میلی متر مربع
- 70 میلی متر مربع
- 95 میلی متر مربع
- 120 میلی متر مربع
- 150 میلی متر مربع
- 185 میلی متر مربع
- 240 میلی متر مربع و بالاتر
کاربرد کابل های خودنگهدار
حال که دانستید کابل خودنگهدار چیست و انواع آن را نیز شناختید بهتر است تا با کاربردهای این نوع کابل نیز آشنا شوید. مهم ترین کاربردهای این نوع کابل عبارت اند از :
- در سیستم توزیع برق در شبکه های روستایی و شهری کاربرد دارد. البته علاوه بر کابل های خود نگهدار، کابل کنسانتریک نیز در این زمینه کاربرد دارد.
- تامین برق ساختمان ها
- شبکه های روستایی خیابان ها و معابر
- توسعه و نوسازی شبکه های توزیع برق هوایی
- و…
استانداردهای کابل خودنگهدار
کیفیت، ایمنی و همینطور عملکرد کابل های خودنگهدار تا حد زیادی به رعایت استانداردهای بین المللی در فرایندهای طراحی، تولید و آزمایش بستگی دارد. برخی از این استانداردهای مهم عبارت اند از :
- IEC: این استاندارد الزامات مربوط به طراحی، ساخت و عملکرد کابل های خودنگهدار را مشخص می کند.
- ASTM: استاندارد ASTM بیشتر بر مواردی مثل مشخصات مواد اولیه، خواص مکانیکی و این دست از موارد متمرکز است.
- BS: این استاندارد عبارت است از مجموعه ای از الزامات فنی برای طراحی، تولید، نصب و بهره برداری از تجهیزات الکتریکی مثل کابل های خودنگهدار.
- AS/NZS: شرایط فنی لازم را در راستای استفاده از کابل ها در محیط های مختلف به ویژه اب و هواهای گرم و مرطوب مشخص می کند.
مزایای کابل خودنگهدار
عایق کابل خودنگهدار استحکام و ایمنی بالایی داشته و یکی از پرکاربردترین گزینه ها در شبکه توزیع برق به شمار می رود. اگر بخواهیم مزایای کابل خودنگهدار را بیان کنیم باید گفت :
- کاهش احتمال برق گرفتگی، اتصال کوتاه و حوادث ناشی از تماس با اجسام خارجی
- کاهش احتمال سرقت انرژی و همینطور انشعابات غیر قانونی به دلیل دسترسی دشوار به هادی های برق
- نصب آسان و سریع تر به دلیل تجهیزات کمتر نسبت به خطوط هوایی سنتی
- هزینه های نصب و نگهداری پایین تر به دلیل تجهیزات جانبی کم و به تبع نیاز کمتر به تعمیرات
- مقاومت بالا در شرایط محیطی گوناگون به دلیل عایق مقاوم
- دوام و طول عمر بالا
معایب کابل خودنگهدار
در کنار مزایای عنوان شده این کابل ها مانند هر نوع تجهیزات دیگری یک سری محدودیت نیز دارند. موارد زیر از جمله معایب کابل خودنگهدار هستند :
- قیمت خرید کابل های خودنگهدار و متعلقات آن نسبت به سیم های لخت بیشتر است. ولی باید این را در نظر داشت که این هزینه در بلند مدت با کاهش هزینه های نگهداری جبران می شود.
- در صورت آسیب به تعمیرات تخصصی و زمان بیشتری نیاز دارد.
- در برخی از شبکه های قدیمی می تواند محدودیت هایی داشته باشد.
تفاوت کابل خودنگهدار فشار ضعیف و فشار متوسط چیست؟
کابل های فشار ضعیف برای انتقال برق با ولتاژ پایین استفاده شده ولی کابل های فشار متوسط به دلیل ساختار مقاوم تر و لایه های حفاظتی بیشتری که دارند در شبکه هایی با ولتاژ بالاتر استفاده می شوند.
هنگام خرید کابل خودنگهدار به چه نکاتی باید توجه کرد؟
نوع کابل (فشار ضعیف یا متوسط)، سطح مقطع، ولتاژ کاری، استانداردهای تولید، کیفیت عایق، برند سازنده و متناسب بودن کابل با شرایط پروژه از مهم ترین نکاتی هستند که باید به آنها توجه کرد.