آشنایی با انواع کابل فرمان و کنترل
پیش از اینکه به سراغ انواع کابل فرمان برویم باید بدانیم انواع کابل کنترل چیست؟ کابل فرمان یا همان کابل کنترل یک سیم چند رشته ای است که در صنعت برق مورد استفاده قرار می گیرد. هر یک از رشته های کابل موظف است دستورات کنترلی، حفاظتی یا مقدار سنجی را انتقال دهد.
انواع کابل کنترل بیشتر در انتقال سیگنال های آنالوگ و دیجیتال، اتصال دستگاه های خط تولید و باز و بسته کردن کلید ها مورد استفاده قرار می گیرد. انواع کابل های فرمان شامل کابل فرما YY، کابل فرمان CY، کابل فرمان SY، کابل کنترل ضد آب و روغن، تخت و نسوز است. اما در ادامه می خواهیم کامل تر با انواع نام برده آشنا شویم.
انواع کابل های فرمان کدامند؟
کابل های فرمان بسته به نوع کاربردی که دارند به طرق مختلفی تولید می شوند. مقاوم در برابر سوزش، مقاوم در تداخلات الکتریکی، مقدار فشار های مکانیکی و میزان انعطاف پذیری تعدادی از عواملی هستند که در هنگام خرید کابل فرمان باعث می شود با تنوع زیادی از آنها روبرو شوید. به طور کلی انواع کابل فرمان طبق استاندارد VDE ساخته می شود که شامل موارد زیر است:
- کابل فرمان YY (YSLY / HSLH) : این مدل از کابل کنترل بدون هیچ شیلدی تولید می شود و به خاطر نداشتن محافظ بسیار منعطف است. مناسب برای کاربری هایی می باشد که تنش های جزئی وجود دارد و سیگنال های ساده ای منتقل می شود.
- کابل فرمان CY (YSLCY / HSLCH ) : کابل فرمان CY از پلی استر ساخته شده و به صورت چند هسته ای می باشد تا انتقال سیگنال های حساس و پیچیده تر را نسبت به مدل قبلی خود بهتر انجام دهد.
- کابل فرمان SY ( YSLYSY / HSLHSH ) : کابل کنترل SY نسبت به دو مدل قبلی خود، از لحاظ فیزیکی بسیار مقاوم تر است. جنس این کابل از سیم های فولادی بوده که در اثر ضربه و کشش زیاد مقاومت بسیار خوبی از خودش نشان می دهد.
- کابل های فرمان مخصوص : این مدل کابل های مخصوص برای کاربری های خاص تولید شده است. در ادامه با 3 مورد از انواع کابل فرمان مخصوص یعنی کابل کنترل نسوز، کابل کنترل تخت و کابل کنترل ضد آب و روغن بیشتر آشنا خواهیم شد.
کابل کنترل تخت
از اسم این مدل پیداست که به جای استفاده از کابل های دایره ای شکل از کابل های تخت با هادی هایی که به صورت موازی کنار هم قرار گرفته اند استفاده می شود. به طور کلی از روکش PVC ، رشته سیم های مسی افشان و عایق برای هر رشته ساخته شده است. در بعضی از مدل ها از نخ تقویت کننده برای تحمل کشش بیشتر استفاده می شود.
دلایل استفاده از این مدل کابل بخاطر احتمال گره خوردن کمتر و طول عمر بیشتر در تجهیزات متحرک است. تجهیزاتی مانند آسانسور، جرثقیل های سقفی، درب های اتوماتیک و… مواردی هستند که در آنها از کابل فرمان تخت استفاده می شود.
کابل کنترل ضد آب و روغن
نام دیگر این مدل کابل لاستیکی است، بخاطر داشتن عایقی از جنس لاستیک که در برابر گرمای شدید، آب و روغن، اسید و فرسایش مقاومت از خود نشان می دهد. “کابل فرمان ضد آب و روغن” برای ماشین های CNC، کارخانجات فولاد، ماشین آلات مورد استفاده در صنایع غذایی، خطوط بسته بندی و صنایع خودرو سازی گزینه مناسبی است.
کابل کنترل نسوز
از کاربردی ترین کابل های فرمان مخصوص که در صنعت های متخلف زیادی کاربرد دارد می توان به مدل کابل نسوز اشاره کرد. کابل فرمان نسوز در دو مدل شید دار و بدون شیلد مورد استفاده قرار می گیرد، مدل شیلد دار در سیستم های آنالوگ و مدل بدون شیلد در سیستم های دیجیتال به کار می روند.
از مزایای کابل کنترل نسوز میشه به استفاده در انواع محیط های فضای باز یا در زیر زمین اشاره کرد چرا که در برابر آتش، نور آفتاب، فرسایش، شرایط آب و هوای مختلف و سایر موارد مقاومت بسیار خوبی از خود نشان می دهد. کاربرد اصلی آنها در خودروسازی، پالایشگاه ها و تابلو برق های صنعتی است.
ساختار کابل های فرمان
ساختار انواع کابل فرمان مثل تمام کابل های دیگری است که ساخته می شوند، به همانند آنها موارد تشکیل دهنده کابل فرمان دو قسمت عایق و هادی است. برای عایق از مواد PVC و برای هادی از کابل مس آنیل شده استفاده می گردد. مدل های شیلد دار به همراه دو قسمت اصلی، محافظی در ساختار خود دارند که تضمین دهنده انتقال درست اطلاعات و سیگنال های در حال انتقال باشند.
شیلد های استفاده شده در کابل رشته های بافته شده ای هستند که اجازه تاثیر گذاری میدان مغناطیسی یا الکتریکی را بر روی سیگنال ها نمی دهند. توصیه می شود از کابل فرمان شیلد دار در مواردی استفاده گردد که نیاز است کابل فرمان در کنار کابل برق نصب شود، در این صورت جریان های مغناطیسی و الکتریکی بر روی سیگنال ها تاثیری نخواهند داشت و خیالتان از بابت انتقال سیگنال بدون نویز راحت خواهد بود.
کاربرد و مزایای استفاده از کابل فرمان
“انواع کابل فرمان” در کاربری های متنوعی مورد استفاده قرار می گیرد که نیاز است سیگنال های فرمان به درستی منتقل شوند. کاربری های حساسی مانند آسانسور، رباتیک، خطوط مونتاژ، تابلو های کنترلی، دستگاه CNC، نیروگاه ها،جرثقیل ها و بالابرها، دستگاه های نساجی و… از جمله مواردی هستن که نیاز است در آنها بخاطر مزایایی که در موارد زیر بهشون اشاره شده است از کابل های کنترل استفاده شود.
- مقاوم در برابر دمای بالا
- مقاوم در برابر فرسایش و خوردگی
- استفاده به صورت زمینی یا هوایی
- محافظت از سیگنال ها در برابر نوسانات
- سازگار با شرایط آب و هوای نامساعد
- طول عمر بسیار بالا
- مورد استفاده در روش های مختلف کابل کشی
راهنمای خرید انواع کابل فرمان
حالا که اطلاعات کاملی در رابطه با انواع کابل های کنترل کسب کردیم، باید با نحوه انتخاب کابل های فرمان برای هر کاربری مناسبی آشنا بشیم. جدول زیر به طور کامل مزایا و معایب هر کدام از مدل های کابل کنترل را بررسی کرده و مورد مناسب هر کاربری را هم پیشنهاد داده است که می تواند راهنمای جامع و مناسبی برای خرید انواع کابل فرمان باشد.
| نوع کابل | مزایا | معایب | کاربری مناسب |
| کابل فرمان YY | قیمت اقتصادی، انعطاف پذیر | بدون شیلد نویز، مقاومت مکانیکی پایین | مدارهای فرمان ساده، سیستم های کنترلی ثابت |
| کابل فرمان CY | شیلد مسی، محافظت در برابر میدان مغناطیسی الکتریکی | مقاومت فیزیکی متوسط | خطوط اتوماسیون، سنسورها، سیستم های ابزار دقیق |
| کابل فرمان SY | زره فولادی، مقاوم در برابر ضربه و کشش | سنگین، مقاومت EMI ضعیف | ماشین آلات صنعتی، خطوط تولید، تجهیزات دارای تنش مکانیکی |
| کابل فرمان تخت | مناسب تجهیزات متحرک، اشغال فضای کم، جلوگیری از پیچ خوردن | برای نصب ثابت گزینه مناسبی نیست | آسانسور، جرثقیل سقفی، تجهیزات متحرک |
| کابل فرمان ضد آب و روغن | مقاوم در برابر آب، روغن، گریس و مواد شیمیایی، مقاوم در برابر سایش | قیمت بالا نسبت کابل های معمولی | صنایع غذایی، خودروسازی، محیط های مرطوب |
| کابل فرمان نسوز | حفظ عملکرد در هنگام آتش سوزی، ایمنی بالا، مناسب سیستم های حیاتی | گران ترین مدل کابل فرمان، نصب تخصصی | سیستم اعلام حریق، اماکن حساس و اضطراری |
وظیفه کابل فرمان چیست؟
به صورت درست و صحیح سیگنال های فرمان را انتقال دهد.
کابل فرمان تنها یک مدل دارد؟
خیر، بسته به کاربری مورد نظر و محیط مورد استفاده انواع متنوعی کابل فرمان وجود دارد.
کابل فرمان در کجا مورد استفاده قرار می گیرد؟
کابل های فرمان در صنایع مختلفی مانند خودروسازی، ماشین آلات، تابلو برق و… مورد استفاده قرار می گیرند.
