انواع کابل ابزار دقیق کدامند و چه کاربردی دارند؟
قبل از لیست کردن “انواع کابل ابزار دقیق”، اجازه دهید ابتدا خیلی مختصر به چیستی آنها اشاره داشت، در واقع کابل ابزار دقیق، کابلی می باشد که با هدف جلوگیری از ایجاد نویز و تداخلات الکترومغناطیسی تولید و طراحی شده اند و نباید با کابل های انتقال قدرت مثل کابل 20 کیلو ولت 1 در 185 که میدان مغناطیسی شدیدی ایجاد می کنند، اشبتاه گرفت.
کاربرد های این کابل ها نیز برای انتقال سیگنال های حساس در تجهیزاتی مثل سنسورها، تجهیزات آزمایشگاهی سنجشی و در کل هر صنعتی که با دستگاه های حساس سر و کار دارد می باشد. در متن زیر به معرفی مختصر انواع کابل ابزار دقیق و در ادامه به توضیحات دقیق تر آنها خواهیم پرداخت:
- کابل ابزار دقیق زره دار
- کابل ابزار دقیق شیلد دار
- کابل ابزار دقیق سربدار
- کابل ابزار دقیق ضد حریق
- کابل ابزار دقیق عایق پلی اتیلن
- کابل ابزار دقیق عایق پلی وینیل کلراید
توضیحات مربوط به انواع کابل ابزار دقیق
همانطور که در قسمت بالا به انواع کابل ابزار دقیق اشاره شد، برای شناخت بیشتر آنها باید خیلی مختصر به مشخصات و کاربرد های آنها پرداخت.
کابل ابزار دقیق زره دار
یکی از انواع کابل ابزار دقیق نوع زره دار یا آرمور دار آن می باشد، علت نام گذاری آرمور دار به این خاطر است که یک لایه فلزی روی آن کشیده میشود که برای افزایش دوام کابل در برابر فشارهای مختلف است. از همین جهت این کابل ها برای استفاده در محیط های با احتمال ضربه مناسب هستند.
کابل ابزار دقیق شیلد دار
کابل ابزار دقیق شیلد دار یک لایه رسانا از جنس فویل آلومینیومی یا بافت مسی دارد که هدف آن جلوگیری از نویز و تداخلات الکترومغناطیسی در سیگنال است.
کابل ابزار دقیق سربدار
این کابل ها علاوه بر عایق و روکش، یک لایه سربی هم به دور هادی یا زوج ها دارند که مقاومت محیطی آنها را در برابر مواد شیمیایی قوی و خورنده، روغن ها، گازهای خاص، حلال ها و غیره، افزایش می دهد.
کابل ابزار دقیق ضد حریق
کابل ابزار دقیق ضد حریق که از اسم آن نیز مشخص است به دلیل استفاده از نوار میکا، تا زمان مشخصی (معمولا 3 ساعت) می توانند گرمای آتش رو تحمل کرده و دچار حریق نشوند. این ویژگی آنها را برای محیط های حساس مثل آزمایشگاه و غیره بسیار مناسب می کند.
انواع کابل های ضدنویز بر حسب عایق کدامند؟
در بخش بالا “انواع کابل های ضدنویز” توضیح داده شد، حال در این بخش به کابل هایی پرداخت میشود که بر اساس نوع عایقی که دارند، مشخص می شوند.
- کابل ابزار دقیق عایق پلی اتیلن: وقتی به بررسی های فنی مراجع معتبر درباره اینکه مزایای کابل با عایق XLPE چیست نگاه می کنیم، می بینیم که این عایق فقط زور بازوی بیشتری ندارد؛ بلکه در برابر تغییرات ناگهانی دما و جریان های هجومی هم پوست کلفت تر از PVC است. معمولاً هم این کابل ها را با فویل و شیلد مسی می سازند تا خیالشان از بابت حذف نویز راحت باشد.
- کابل ابزار دقیق عایق پلی وینیل کلراید: این کابل ها هم به صورت زره دار و هم بدون زره تولید می شوند، رسانای این کابل ها از نوع مس بوده و با ترکیب عایق پی وی سی، در برابر ورود نویز مقاومت بسیار بالایی از خود نشان خواهند داد.
استاندارد های انواع کابل ابزار دقیق
در این بخش انواع استاندارد کابل ابزار دقیق با فاکتور هایی مثل تنوع ساختار هادی، کلاس هادی، جنس و پوشش هادی، سطح مقطع های رایج و کاربر اصلی آنها مقایسه شده اند تا بیشتر اهمیت استاندارد های کابل ابزار دقیق را درک کنید:
| پارامتر مقایسه | استاندارد EN 50288-7 | استاندارد BS 5308 |
| تنوع ساختار هادی | بسیار بالا (شامل ۳ کلاس مختلف) | محدود |
| کلاس هادی | کلاس ۱ (تک مفتولی) کلاس ۲ (نیمه افشان) کلاس ۵ (افشان/انعطاف پذیر) | عمدتاً کلاس ۲ (نیمه افشان) |
| جنس و پوشش هادی | مس آنیل شده (ساده یا با اندود فلزی/قلع اندود) | مس آنیل شده (فقط بدون اندود در متن شما) |
| سطح مقطع های رایج (mm²) | ۰.۵ / ۰.۷۵ / ۱ / ۱.۵ / ۲.۵ | ۰.۵ / ۰.۷۵ / ۱.۵ |
| کاربرد اصلی (استنتاج فنی) | مناسب برای مسیر های پر پیچ و خم و تابلو های فشرده (به دلیل کلاس ۵) | مناسب برای نصب ثابت و مسیر های مستقیم (به دلیل خشکی نسبی) |
مشخصات انواع کابل ابزار دقیق چیست و چه استفاده ای دارند؟
به صورت کلی فرقی که کابل های اسکرین دار با سایر کابل ها دارد مقاومت پایین و انعطاف پذیری آنها به منظور انتقال سیگنال های ضعیف می باشد، مس نیز جایگاه ویژه ای در ساختار این کابل ها دارد و از نوع قلع اندود می باشد.
به علت ساختار متفاوت بیشتر برای مصارف دقیق تر، اندازه گیری و کنترل مورد استفاده قرار می گیرند. به عنوان مثال در زمان انجام فرایندهای بالا که اشاره شد، ابتدا سیگنال های الکتریکی در سطح پایین واحد های اندازه گیری و نمایشگرهای کنترل کننده عبور خواهند کرد و سپس سیگنال های سطح پایین در زمان انتقال دیتا موجب دریافت نویز خارجی خواهند شد که در این مرحله کابل های ابزار دقیق می توانند از ورود این نویز ها جلوگیری کنند و همچنین برای کنترل و نظارت سیستم های الکتریکی و کنترل توان به کار گرفته شوند.
کابل ابزار دقیق چه فرقی با کابل برق معمولی دارد؟
تفاوتشان دقیقاً مثل تفاوت «عضله» و «عصب» در بدن است. کابل قدرت کارش زور زدن است؛ باید جریان های بالا را جابجا کند و عایق آن فقط مراقب است که برق جایی نشت نکند. اما داستان کابل ابزار دقیق فرق دارد؛ این کابل حاملِ پیام های حیاتی و بسیار ضعیف (در حد میلی آمپر) است. تمام آن لایه های شیلد و زوج های تابیده که می بینید، برای این است که وقتی کابل های برق در کنارش «داد و فریاد» می کنند (نویز)، صدایِ آرامِ دیتای شما گم نشود و اعداد و ارقام اشتباه به اتاق کنترل نرسد.
در خرید کابل، استاندارد BS بهتر است یا EN؟
راستش را بخواهید، استاندارد BS 5308 کمی بوی کهنگی می دهد و دست و پای شما را می بندد؛ چون معمولاً شما را به سمت کابل های خشک (کلاس ۲) هل می دهد. اگر تا به حال سعی کرده باشید یک کابل خشک را در یک تابلوی شلوغ و کوچک سربندی کنید، می دانید چه عذابی دارد! پیشنهاد من استاندارد اروپایی EN 50288-7 است. این استاندارد مدرن تر است و اجازه می دهد از کابل های افشان (نرم) استفاده کنید. هم کار نصاب راحت می شود، هم اگر دستگاه لرزش داشته باشد، خیالتان راحت است که سیم از بیخِ ترمینال نمی شکند.
شیلد فویل دار بهتر است یا شیلد بافت مسی؟
بستگی دارد کابل چقدر قرار است «تکان» بخورد. فویل آلومینیومی پوشش صد درصدی می دهد، اما مثل کاغذ است؛ کمی که خم و راست شود، پاره می شود و حفاظت از دست می رود. شیلد بافت مسی (Braided) اما مثل «زره زنجیری» است؛ شاید پوشش اش به اندازه فویل کیپ نباشد، اما مرگ ندارد و در محیط های خشن صنعتی آخ نمی گوید. اگر پروژه خیلی حساس است و نمی خواهید ریسک کنید، مدلی را بخرید که هر دو را داشته باشد (Foil + Braid)؛ به قول قدیمی ها، کار از محکم کاری عیب نمی کند.
